પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના 2026 ભારત સરકારની એક મહત્વપૂર્ણ મહિલા કલ્યાણ યોજના છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ગર્ભવતી અને સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓને આર્થિક સહાય આપવાનો છે. પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના (PMMVY) ભારત સરકારની એક Centrally Sponsored Maternity Benefit Scheme છે, જેને Ministry of Women and Child Development દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ પ્રથમ જીવંત બાળકના જન્મ માટે ગર્ભવતી અને સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓને આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે.
PMMVYનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન મહિલાઓને આરોગ્ય સેવાઓ માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે, જેમ કે ANC check-ups, યોગ્ય પોષણ અને સમયસર રસીકરણ. આ યોજના માત્ર પૈસાની સહાય નથી આપતી, પરંતુ મહિલાઓને safe motherhood તરફ પ્રેરિત કરે છે.
2026 માં યોજના વધુ મજબૂત બનાવી છે, જેમાં digital registration, DBT payment અને Anganwadi-level support ઉપલબ્ધ છે. ખાસ કરીને BPL, SC/ST અને economically weaker familiesની મહિલાઓ માટે આ યોજના ખૂબ ફાયદાકારક છે. સરકારનો ઉદ્દેશ છે કે કોઈપણ માતા માત્ર પૈસાની અછતને કારણે સ્વાસ્થ્ય સાથે સમાધાન ન કરે.
પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના શું છે?
પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના (PMMVY) એક Centrally Sponsored Scheme છે, જે Ministry of Women and Child Development દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ પ્રથમ બાળકના જન્મ સમયે ગર્ભવતી મહિલાને નક્કી રકમની આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે, જેથી તે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન આરોગ્ય અને પોષણ પર ધ્યાન આપી શકે.
આ યોજના ખાસ કરીને BPL, SC/ST અને economically weaker sectionની મહિલાઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ છે.
પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના 2026 – Overview
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| યોજના નામ | પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના 2026 |
| શરૂ કરનાર | ભારત સરકાર |
| મંત્રાલય | Ministry of Women & Child Development |
| લાભાર્થી | ગર્ભવતી અને સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓ |
| લાભ રકમ | કુલ ₹5,000 (3 હપ્તામાં) |
| ચુકવણી મોડ | Direct Benefit Transfer (DBT) |
| લાભ માટે શરત | પ્રથમ જીવંત બાળક |
| અરજી પ્રક્રિયા | Anganwadi Centre / Online (State-wise) |
| જરૂરી દસ્તાવેજ | આધાર કાર્ડ, બેંક ખાતું, મમતા કાર્ડ |
| યોજના સ્થિતિ | Active (2026) |
ALSO READ: ગુજરાત આંગણવાડી ભરતી 2026: નવી ભરતી, પાત્રતા, પગાર, અરજી પ્રક્રિયા – સંપૂર્ણ માહિતી
PMMVY 2026 હેઠળ મળતા લાભ
PM Matru Vandana Yojana 2026 અંતર્ગત લાભાર્થી મહિલાઓને કુલ ₹5,000 સુધીની આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે, જે ત્રણ હપ્તામાં આપવામાં આવે છે:
- પ્રથમ હપ્તો: ગર્ભ નોંધણી બાદ
- બીજો હપ્તો: ઓછામાં ઓછા એક ANC (Ante-Natal Checkup) પછી
- ત્રીજો હપ્તો: બાળકના જન્મ અને રસીકરણ બાદ
આ રકમ સીધી લાભાર્થીના બેંક ખાતામાં DBT મારફતે જમા થાય છે.
પાત્રતા (Eligibility Criteria)
PMMVY 2026નો લાભ લેવા માટે નીચેની પાત્રતા જરૂરી છે:
- લાભાર્થી ભારતની નાગરિક હોવી જોઈએ
- પ્રથમ જીવંત બાળક માટે જ લાભ
- ગર્ભાવસ્થા નોંધાયેલ હોવી જરૂરી
- લાભાર્થી મહિલા કામકાજ કરતી કે ગૃહિણી બંને હોઈ શકે
- બેંક ખાતું અને આધાર કાર્ડ ફરજિયાત
જરૂરી દસ્તાવેજો (Required Documents)
આ યોજના માટે અરજી કરતી વખતે નીચેના દસ્તાવેજોની જરૂર પડશે:
- આધાર કાર્ડ
- બેંક પાસબુક
- મમતા કાર્ડ / ગર્ભ નોંધણી પ્રમાણપત્ર
- મોબાઇલ નંબર
- બાળકના જન્મનું પ્રમાણપત્ર (છેલ્લા હપ્તા માટે)
PMMVY 2026 માટે Online Apply કેવી રીતે કરશો?
પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના માટે અરજી કરવાની પ્રક્રિયા બહુ સરળ છે:
- નજીકના આંગણવાડી કેન્દ્ર પર સંપર્ક કરો
- જરૂરી દસ્તાવેજો સબમિટ કરો
- ડેટા ICDS / PMMVY પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવશે
- અરજી મંજૂર થયા બાદ રકમ DBT દ્વારા બેંક ખાતામાં જમા થશે
કેટલાક રાજ્યોમાં online registrationની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.
યોજના મહિલાઓ માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
ભારતમાં ઘણી મહિલાઓ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન આર્થિક તંગીનો સામનો કરે છે. PMMVY યોજના તેમને માત્ર પૈસાની મદદ જ નથી કરતી, પરંતુ સમયસર આરોગ્ય તપાસ અને પોષણ માટે પ્રોત્સાહન પણ આપે છે. આથી માતા અને બાળક બંનેનું સ્વાસ્થ્ય સુધરે છે અને કુપોષણમાં ઘટાડો થાય છે.
Conclusion (નિષ્કર્ષ)
પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના 2026 ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે એક આશીર્વાદ સમાન યોજના છે. આ યોજના દ્વારા સરકાર માતૃત્વને સુરક્ષિત અને સશક્ત બનાવવા તરફ એક મજબૂત પગલું ભરી રહી છે. જો તમે અથવા તમારા પરિવારની કોઈ મહિલા આ યોજના માટે પાત્ર હોય, તો સમયસર અરજી કરી આ લાભ જરૂર મેળવો.
Disclaimer
આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે લખાયેલો છે. યોજના સંબંધિત અંતિમ અને સત્તાવાર માહિતી માટે રાજ્યના Women & Child Development Department અથવા અધિકૃત પોર્ટલની મુલાકાત લો.
ALSO READ: RRB NTPC Current Affairs 2026 – 110+ મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન-ઉત્તર સાથે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શન
